Ali Özgür

Yazılım geliştirme pratiği kökten bir dönüşüm geçiriyor. “Vibe coding”, AI-assisted yazılım geliştirme ve agentic sistemler artık günlük iş akışımızın parçası haline geldi.

İlk bakışta tablo oldukça net görünüyor: Daha az kod yazıyoruz, daha hızlı ilerliyoruz, daha az efor harcıyoruz.

Ancak sahadaki deneyim farklı bir şey söylüyor.

Birçok geliştirici şu hissi paylaşıyor:

• Daha hızlı ilerliyorum
• Ama daha çabuk yoruluyorum
• Daha az yazıyorum
• Ama daha fazla düşünüyorum

Bu yazıda bu hissin arkasındaki gerçeği inceleyeceğiz: AI gerçekten bilişsel yükü azaltıyor mu, yoksa sadece yeniden mi dağıtıyor?

1970’lerin sonlarında Meir Lehman, büyük ölçekli yazılım sistemlerinin zaman içindeki davranışlarını inceleyerek bir dizi kanun ortaya koydu. Bu kanunlar teorik değil, doğrudan üretim sistemlerinden elde edilen gözlemlere dayanıyordu.

Bugün ise farklı bir kırılma noktasındayız. Yazılım artık sadece insanlar tarafından yazılmıyor, giderek artan oranda AI ile üretiliyor.

Son birkaç yılda yazılım dünyasında çok yoğun şekilde konuşulan, sürekli gündemde tutulan ve ciddi bir hype ile sunulan bir dönüşüm yaşanıyor.

Her yerde aynı sorular:

• Yazılım geliştiricilik meslek olarak geçerliliğini yitirecek mi?
• Artık kod yazmaya gerek var mı?
• AI her şeyi yapabilecek mı?

Kurumsal sistemlerde yıllardır tekrar eden bir döngü var: Önce problemi araçla çözmeye çalışıyoruz, sonra aracın neden çalışmadığını tartışıyoruz. BPM araçları, iş akışı (workflow) motorları, entegrasyon platformları derken şimdi aynı refleksi agentic AI ile görüyoruz.

Soru aslında hiç değişmedi: İşletme süreçlerimizi gerçekten biliyor muyuz, yoksa sadece çalışıyor gibi görünen bir operasyonu mu otomatikleştirmeye çalışıyoruz?

Agentic AI bu soruyu ortadan kaldırmaz. Aksine, cevabın eksik olduğu durumlarda problemi büyütür.

Bu yazının temel tezi şudur:

Agentic AI, süreç problemini çözmez. Süreçlerin tanımlı olmadığı ortamlarda kaosu hızlandırır ve büyütür.

The current generation of AI coding tools is impressive as a product category, but much less convincing as a platform category.

That distinction matters.

There is a lot of attention on the user-facing side of these tools: prompt boxes, agent workflows, code generation, terminal loops, patch application, context gathering, and various forms of assisted editing. But when these products are examined from the perspective of integration, automation, governance, and third-party extensibility, the picture becomes much weaker.

Disclaimer: This is not written as a criticism of any specific product or team. The issues discussed here are structural and ecosystem-wide. No pun intended toward any particular tool, vendor, or approach.